T.C. Emekli Sandığı Kanununa tabi olarak geçirdikleri sürelerde aylık maaşlarından yapılmış olan kişi kesintileri, Sandıkla ilişiklerinin kesilmesinden sonra talep etmeleri halinde bazılarına topluca ödenebilmektedir.
Sosyal güvenlik bakımından haklarında 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu hükümleri uygulanan kamu görevlilerinin aylık maaşlarından, emekli keseneğine esas matrah tutarı esas alınarak %16 oranında kişi kesintisi yapılmaktadır.
Emekli Sandığı iştirakçisi olup daha sonra Sandıkla ilişiği kesilenlere, aylık ve ücretlerinden kesilmiş olan emekli keseneği kişi kesintisi tutarları, 5434 sayılı Kanunun mülga 87 ve 88 inci maddelerine göre ilgililere geri ödenebilmektedir. (mülga olan bu maddeler, 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesine istinaden ilgilileri hakkında uygulanmaya devam olunmaktadır)
Emekli keseneğinin geri alınması
Emekli Sandığına tabi görevlerde bulunurken bazı sebeplerle Sandıkla ilişiği kesilenler, ilişikleri kesilinceye kadar aylık ve ücretlerinden kesilmiş olan emekli keseneklerini (kişi kesintilerini), hizmet sürelerinin yeterli olması halinde, topluca ve faizsiz olarak geri alabilmektedirler.
5434 sayılı Kanunun konuya ilişkin mülga hükümlerine göre, emekli keseneklerinin geri ödenmesi mümkün olanlardan bazıları şunlar:
-İdari veya adli bir ceza sebebiyle görevine son verilenler.
-Asaletleri onaylanmadan görevlerine son verilen aday ve stajyerler.
-İstifa edenler (milletvekili seçimleri için istifa edip milletvekili seçilmiş olanlar hariç).
-İstifa etmiş (çekilmiş veya müstafi) sayılanlar.
-Emeklilik hakkı tanınmayan bir göreve naklen atananlar.
-Emeklilik hakkını kaybedenler.
-Belediye başkanlığı veya il genel meclisi üyeliğinden ayrılanlardan emeklilik hakkı tanınan bir göreve atanmayanlar.
Emekli keseneğinin geri ödenmesinde hizmet süresi şartı
Emekli Sandığı ile olan ilişkileri yukarıda sayılan sebeplerden herhangi biri ile kesilenlere, birikmiş olan keseneklerinin geri ödenebilmesi için, fiili hizmet sürelerinin 5 yıldan az ve 9 yıldan çok olmaması gerekiyor.
Hizmet süresi 5 yıldan az olanlara emekli keseneği geri ödemesi yapılmamakta, ancak bu kişiler yeniden işe girdiklerinde Sandık iştirakçisi olabilmektedirler.
Hizmet süresi 10 yıl ve daha fazla olanlara emekli keseneği geri ödemesi yapılmamaktadır. Ancak, asaleti onaylanmadan görevine son verilen aday ve stajyerler ile emeklilik hakkını kaybedenlere, emekli keseneği iadesi yapılırken hizmet süresinin 10 yıldan az olup olmadığına bakılmamaktadır.
