Yaşadığımız çok yönlü küresel krizin mekansal bağlamına ilişkin, ülkemizde mimarlık, kentleşme, kültür politikalarının ve demokratik geleneklerin oluşumuna katkı sağlamak için “kent, kültür, demokrasi ve mimarlık” politika belgesi üretmeyi amaçlayan “Kent, Kültür ve Demokarasi Forumu”nun 3. buluşması Mimarlar Odası tarafından 24-25 Haziran 2011 tarihleri arasında Van’da düzenlendi. Kent, bölge ve ülke oturumları şeklinde gerçekleştirilen forumun bölge oturumu yöneticiliğini Sendikamız Genel Başkanı Yavuz Demirkaya yaptı.
Mimarlar Odası Başkanı, Mimarlar Odası Van Şube Başkanı ve Van Valisi’nin açılış konuşmaları ile başlayan forumun ilk günü, İstanbul Üniversitesi’nden Doçent Doktor Hatice Kurtuluş’un tematik sunuşu ile devam etti. Kent oturumunda söz alan katılımcıların sunumlarından sonra Sendikamız Genel Başkanı Yavuz Demirkaya’nın yöneticiliğini yaptığı bölge oturumunun ilk konuşmacısı Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi’nden Şükrü Aslan, Doğu Anadolu bölgesindeki kentleşme ve toplumsal değişim sürecini değerlendirerek bölge illeri için “güvenlik şehirleri” saptamasında bulundu. Bu bölge illerinin devletin baskısını hissettirdiği iller olduğunu ifade eden Aslan, illerdeki özel harekat polisleri ve askeri harekat noktalarının yaygınlığı sebebiyle ortaya çıkan güvenlik hissiyatının aslında bir güvensizliğin yansıması olduğunun altını çizdi.
Ekonomist ve yazar Mustafa Sönmez, bölgenin ekonomik panoramasını çizerek iş-aş sorununun her yerde olduğu gibi Van dolayında da birincil sorun olduğunu söyledi. Resmi işsizliğin %12 olduğu bölgede gerçek işsizliğin %30 civarında olduğunu ifade eden Sönmez, nüfusun yarısının “yeşil kartlı” tescilli yoksul olduğunu belirtti. Tarım, hayvancılık ve hizmet sektörünün temel uğraş alanı gibi göründüğünü, Van ilinde gözlemlenen varlığın temelinde suç ekonomisinin etkili olduğununun altını çizdi. Van ili dahil tüm bölge illerinin sahipsiz olduğunu ve yerel yönetimlerin bu sahipliği sağlaması gerektiğini söyleyen Sönmez, belediyelerden başlayarak bölge meclisleri temelinde bir örgütlenme ile yeni bir idari reformun çözüm noktasında önemli olduğununun altını çizdi. Sönmez, yetki paylaşımının sağlanması gerektiğini ifade ederek bölgenin ekonomik, sosyal ve kültürel sorunlarının çözümünde yerel güçlerin karar saiki olmaları gerektiğine vurgu yaptı.
Oturumun son konuşmacısı Arkeolog Nezih Başgelen’in “Tarihi Görünümleriyle Van Gölü ve Çevresi” başlıklı sunumuyla bölge oturumu sona erdi.
Prof. Dr. Ruşen Keleş’in forum yöneticiliğini yaptığı etkinliğin ikinci ve son günü Yavuz Demirkaya’nın aşağıdaki sözleri ile sona erdi:
“Bir toplumun tarihini, doğasını, dokusunu, kültürünü yok etmek sadece rant sağlamak değil aynı zamanda onu belleksizleştirmektir. Termik santrallerin ve HES’lerin hayatlarımızda yarattığı tahribatın farkında olmak ve bu farkındalığı yaygınlaştırmak için; SİT alanlarının ve ören yerlerinin korunmasına ilişkin hukuk mücadelesinden sonuç almak için örgütlü olmak ve anti kapitalist sınıf mücadelesini sürdürmek zorundayız”.
İnsan-toplum-mimarlık ilişkilerinin yeniden örgütlenmesine yönelik içerik ve yöntem arayışı ile düzenlenen forumun 4. ve son buluşması Ekim 2011’de İstanbul’da olacak. Forumun ilk iki buluşması 2010 yılında sırası ile Sinop ve Hatay’da gerçekleştirilmişti.
