ANKARA - Kültür Sanat-Sen Genel Başkanı Hülya Eryetli, “Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslarda Değişiklik Yapılmasına Dair Esaslar” başlıklı Cumhurbaşkanı Kararnamesi’nin ardından kültür ve sanat alanında işten çıkarmaların süreceğini söyledi. 

Resmi Gazete’de 26 Aralık 2019’da yayımlanan “Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslarda Değişiklik Yapılmasına Dair Esaslar” başlıklı Cumhurbaşkanı Kararnamesi ile kültür ve sanat alanında çalışan emekçilere sözleşme imzalanacağı söyledi. Aynı tarihte Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, “Hepsinin iş güvenliği endişesi giderilmiş, çalışma hayatları devletimizin güvencesi altına alınmıştır” açıklaması yapmıştı.

 30 Aralık 2019’a kadar kültür ve sanat alanında çalışan emekçiler görev yaptıkları birimlere sözleşmenin yapılması için başvuruda bulundular. Başvuruların açıklanmasının ardından Kültür, Sanat ve Turizm Emekçileri Sendikası (Kültür Sanat-Sen), 4 Ocak’ta yaptığı açıklamayla, Devlet Tiyatroları (DT) ile Devlet Opera ve Balesi’nde aktif görev alan, kadro bekleyen en az 150 kültür sanat emekçisinin sözleşmesinin yenilenmeyerek, işten çıkarıldığını kaydetti. 

 ‘SEVİNÇ HÜZNE DÖNÜŞTÜ’

 Bakan Ersoy’un açıklamalarının ardından çalışanların bir beklentiye girdiğini ifade eden Kültür Sanat-Sen Genel Başkanı Hülya Eryetli, 150 kişinin işten çıkarılmasıyla birlikte sevincin hüzne dönüştüğünü aktardı. İşten atılmaların 150 kişiyle sınırlı kalmayacağını düşündüklerini ifade eden Eryetli, “Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü de 478 sözleşmenin imzalanacağını duyurdu ama toplamda kaç kişi sözleşmeli çalıştırıldığı bilgisini vermediği için önümüzdeki günlerde oradan da işten çıkarılmaların olması muhtemel” dedi.

 ‘AMAÇ SANATI BİTİRME’

 İşten çıkarılma kararının resmi yollardan duyurulmadığını ve gerekçelendirilmediğine dikkati çeken Eryetli, “Türkiye’de rejim değişikliği ile birlikte her şeyin alt üst olduğunu görüyoruz. Arkadaşlarımıza işten çıkarıldıklarını gönderdikleri sarı zarflarla bildirdiler. Bu kabul edilebilir bir şey değil” ifadelerini kulandı.

 Eyerli, işten çıkarılmalarla amaçlananın, sanat ve kültür alanını tamamen güvencesiz istihdam biçimine dönüştürmek olduğunu söyledi. Eryetli, “150 kişinin işten atılmasıyla sanat ve kültür alanında emek veren diğer arkadaşlarımızın da motivasyonunu, iş barışını, geleceğe olan kaygısını her şeyini etkilemiştir. Dolayısıyla amaç, devlet koruma şapkası altında sanatını icra eden insanların sanat yapmasını bitirme çabasıdır” diye belirtti. 

 ‘BÜROKRAT YAKINININ ALINDIĞINI DUYDUK’

 İşten çıkarılan emekçilerin yerine kimlerin alınacağı meselesinin de tam olarak belli olmadığına vurgu yapan Eryetli, şöyle devam etti: “Devlet tiyatrolarında sözleşmesi yenilenmeyen bir arkadaşımızın yerine hemen bir bürokratın yakınının alındığını duyduk. Ama henüz teyit etmiş değiliz, araştırıyoruz. Diğer yandan sözleşme imzalayan arkadaşlarımızın da yine bir sene sonra ne olacakları belli değil. Hiçbir şekilde güvenceleri yok. Arkadaşlarımız kölelik düzeninde çalıştırılıyor. Oysa sanat üretimi temel ihtiyaçlar bittikten sonra başlar. Temel ihtiyaçları karşılanmayan bir insanın sanat üretmesi, yaratıcı yönünü ortaya çıkarması mümkün değil.”

 ‘BUNA KARŞI DURACAĞIZ’

 İşten çıkarılmaların ardından kamuoyundan büyük tepkilerin geldiğini anımsatan Eryetli, tepkinin daha da büyüyeceğine inandıklarını söyledi. Eryetli, sözlerini şöyle tamamladı: “Siyaset, kültür ve sanattan elini çektiği zaman kültür sanat kendi yolunu bulacaktır. Şu an en ağır bir biçimde taşeronlaşma ve tamamıyla şirketler eliyle kültür ve sanat alanını endüstriye dönüştürmek isteyen, gelir getirisi olarak gören zihniyete maruz kalmış durumdayız. Kesinlikle bütün imkanlarımızla karşı durmaya ve mücadele etmeye devam edeceğiz.” 

 ‘İŞSİZLİK MAAŞLARI YATMAYACAK’

 İşten çıkarılan kültür sanat emekçilerinin bundan sonra takip edecekleri hukuki mücadeleyi anlatan Kültür Sanat-Sen Genel Hukuk ve Toplu Sözleşme Sekreteri Deniz Özsaygı ise, süreli sözleşmeliler, misafir sanatçılar, kamuda özelleştirme politikalarıyla birlikte istihdamın tamamen parçalı bir hale geldiğini belirtti. Sanat kurumlarında yaklaşık 1990 yıllardan bu yana çok parçalı farklı istihdam şekillerinin yaratıldığını kaydeden Özsaygı, şunları ifade etti: “Puantaj dediğimiz sistem ile çalıştırılıyorlar. Bu sistem çalıştıkları günün ücretini alma üzerine kurulu. Şu an işten çıkarılan arkadaşlarımızın primleri yatmadığı için işsizlik maaşını bile alamayacaklar. Bir diğeri sadece 100 gün sağlık hizmetinden yararlanabilecekler onun dışında bir güvenceleri yok.” 

 ‘DAVA AÇACAĞIZ’

 İşten çıkarılan 150 kişinin haricinde işlerine devam eden kişilerin sadece bazılarına kadro verildiğini, çoğunun yine güvencesiz puantajlı çalışmak zorunda bırakıldığını vurgulayan Özsaygı, “Bu süreçte sendika olarak arkadaşlarımızın yanındayız. Her platformda, KESK’in temellerinin kurulduğu, fiili meşru ve hukuksa mücadelemizi devam ettireceğiz. Arkadaşlarımıza hukuk desteği sağlayacağız ve aldıkları ret dilekçelerine istinaden dava açacağız” dedi.  

 ‘GÖZÜNÜN ÜSTÜNDE KAŞ VAR DİYEREK ELEDİLER’

 İşten çıkarılanlar arasında bulunan ve ismini vermek istemeyen Devlet Tiyatroları’nda çalışan bir emekçi, 8 yıldır aynı alanda çalıştığını belirterek, şunları dile getirdi: “Yıllardır aynı kadroyla çalışıyorum. İş konusunda hiçbir sıkıntı ve ya şikayet almadım. Böyle bir şey ile karşılaşınca şok oldum. ‘Gözünün üstünde kaş var’ diyerek elediler. Başka birilerine yer açmak için biz işimizden olduk.  Kış mevsimi ve şuan tam ayın ortasındayız. Bunu özel sektör yapmaz. Gerekli açıklamalar yapıldığı zaman hiçbir ayrım yapılmaksızın tüm personel işe alınacak denildi. Kazanılmış hakkımızı istiyoruz. Mesela benim 2 ay sonra çocuğum doğacak. İşimize güvenerek hayatımıza şekil veriyoruz, birçok arkadaşımız kredi çektiler borçları var. Son dönemde sıkça duyduk, insanlar işi olmadığı için intihar ediyorlar. Biz işten atılan kişiler bence intihara itilen kişileriz. Çünkü ne yapacağız? Sudan çıkmış balık gibiyiz.”

 MA / Zemo Ağgöz 

SÖZCÜ- Yusuf DEMİR

Kültür Sanat 3 Ocak 2020

Devlet Tiyatroları’nda sarı zarf şoku

Kuliste sahneye çıkmak için hazırlık yapan Devlet Tiyatroları oyuncuları ellerine tutuşturulan sarı zarflarla işlerinden oldu. Tüm Türkiye’de başrol oyuncusundan terzisine kadar en az 150 çalışanla yeni sözleşme yapılmadı. Kültür Sanat Sendikası, “Dün akşam Adana Devlet Tiyatrosu perde açamadı, birçok sahnede oyunlar yarım yamalak oynandı” dedi

Devlet Tiyatroları çalışanları kadro beklerken işlerinden oldu. Tiyatroculara hayal kırıklığı yaşatan gelişmeler geçtiğimiz hafta 26 Aralık 2019 tarihli Resmi Gazete'deki Cumhurbaşkanı Kararı'yla başladı.

“Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslarda Değişiklik Yapılmasına Dair Esaslar” başlıklı karar tiyatrocular arasında umutlu bir bekleyişe neden oldu.

Aynı gün Anadolu Ajansı'na demeç veren Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy tiyatrocuların umudunun sevince dönüşmesini sağladı. Yıllardır süren sorunların biteceğini müjdeleyen Ersoy, “Hiçbir statüsü olmadan, yevmiye ile görev yapan sanatçılarımız ve teknik çalışanlarımız, artık Bakanlık olarak bizim sözleşmeli personelimizdir. Hepsinin iş güvenliği endişesi giderilmiş, çalışma hayatları devletimizin güvencesi altına alınmıştır. Bu kapsamda maaşlarında da ciddi bir iyileştirmeye gidilmiştir” dedi. Tiyatrocular bu açıklamayla yeni yıla mutlu girdi.

Bu gelişmelerin hemen ardından Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü , yeni düzenlemeden yararlanmak isteyen sanatçıların başvurularını 26-30 Aralık 2019 tarihleri arasında aldı. Sanatçılar sözleşme imzalamayı beklerken tablo birden olumsuza döndü. Kulislere sarı zarflar gelmeye başladı. Sanatçı ve çalışanlara gönderilen tebligatlarda hiçbir gerekçe gösterilmeden, “Sözleşmeli personel çalıştırılmasına ilişkin esaslar kapsamında çalışma talebiniz Genel Müdürlüğümüzce uygun görülmemiştir” deniliyordu. Eş zamanlı olarak Genel Müdür Mustafa Kurt tarafından il müdürlüklerine gönderilen talimatlarda başvuruların incelendiği belirtilerek, “Yapılan değerlendirme sonucunda ekteki listede yazılı olanların anılan kapsamda istihdam edilmeleri uygun görülmemiştir” denildi.

ADANA SAHNESİ'NDE PERDE AÇILMADI

Kültür Sanat Sendikası yetkilileri, SÖZCÜ'ye yaptığı açıklamada, “Tespit edebildiğimiz kadarıyla Opera'dan 57, Tiyatro'dan en az 90 kişiye tebligat gitti. Tebligatlar nedeniyle Adana Devlet Tiyatrosu “Miletos Güzeli” oyunu için perde açamadı. Trabzon'un da aralarında bulunduğu birçok sahnede oyunlar yarım yamalak oynandı” dedi. Açıklamada şu ifadelere yer verildi:

UMUTLAR HAYAL KIRIKLIĞINA DÖNÜŞTÜ: “Sanat kurumlarında yıllardır kadro verilmemesi ve sınav yapılmaması dolayısıyla sanat emekçileri zaten mezun, misafir, süreli sözleşmeli figüran vs. pozisyonlarında çalışmaktaydılar. Yıllık sözleşme ile güvencesiz ve bir hayli esnek mesailer dâhilinde çalıştırılan sanat emekçileri verilen kadro sözleriyle özellikle son bir yıldır bir umut bekleyip durdular. Sanat kurumlarında güvencesiz çalışan sanat emekçilerine, tüm bu sıkıntılı sürecin biteceği daha iyi mali ve özlük haklara kavuşacaklarına dair yapılan düzenleme ve açıklamalar, bu yeni gelişmeyle maalesef hayal kırıklığına dönüştü.”

PERDE KAPATMAK SUÇTUR: “Normal koşullarda sanat kurumlarında, bir sanat emekçisinin, o aksam sergilenecek eserin gösterimine engel olması durumunda, karşılaşacağı cezai işlem sözleşmesinin feshidir yani işten atılmadır. Adana Devlet Tiyatrosu’nda işten atılan arkadaşlarımızın yerini dolduramadıkları için sanat camiasında evrensel hale gelen “show must go on” daha yerel bir değişle perdelerin kapatılamayacağı yerleşik düşüncesi bir anda nasıl değişmiştir. Peki bu durumda bu yapılan dolayısıyla kime ceza verilecektir?

GEREKÇE GÜVENLİK SORUŞTURMASI: “22 yıldır kamuda hizmet veren bir kamu emekçisi nasıl güvenlik soruşturmasından geçemez? Kimi arkadaşımıza güvenlik soruşturmasından geçemedikleri için sözleşmelerinin yapılamayacağı ifade edilmiştir. Ülkemizde yapılan güvenlik soruşturması “benden olup olmadığının tespiti” soruşturmasına dönüştüğü artık herkesin malumudur.”

PERDE KÜLLİYE'DE AÇILDI

Devlet Tiyatroları, oyunculara sarı zarflar tebliğ edildiği saatlerde, Beştepe Millet Kongre ve Kültür Merkezi'nde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın da teşrifleriyle “Leyla ile Mecnun” adlı oyununu sergiledi. Oyunun sonunda sahneye davet edilen Cumhurbaşkanı Erdoğan, Devlet Tiyatroları Genel Müdürü Mustafa Kurt ve oyunun yazarı İskender Pala oyuncuları tebrik etti.

Son güncelleme:14:18 - 03.01.2020